عالم غيب و شهادت‏

عالم غيب و شهادت‏

جهان بينى توحيدى اسلامى، جهان را مجموعى از غيب‏و شهادت مى‏داند، يعنى جهان را تقسيم مى‏كند به دو بخش: جهان غيب و جهان شهادت.در خود قرآن كريم مكرر از غيب‏و شهادت، خصوصا از غيب، ياد شده است.ايمان به «غيب‏» ركن ايمان اسلامى است: الذين يؤمنون بالغيب. آنان كه به غيب ايمان مى‏آورند. (بقره /3 )

و عنده‏مفاتح الغيب لا يعلمها الا هو. خزائن غيب نزد اوست و جز او كسى به آنها آگاه نيست. ( انعام / 59 )

غيب يعنى نهان.غيب يا نهان دو گونه است: نسبى و مطلق.غيب نسبى يعنى چيزى كه از حواس يك نفر به علت دور بودن او از آن يا علتى نظير اين، نهان است، مثلا براى كسى كه در تهران است، تهران شهادت است و اصفهان غيب است، اما براى كسى كه در اصفهان است، اصفهان شهادت است و تهران غيب است. .‏

در قرآن كريم در مواردى كلمه غيب به همين مفهوم نسبى آمده است، مثل آنجا كه مى‏فرمايد: تلك من انباء الغيب نوحيها اليك^.(هود /49 )اينها از جمله خبرهاى غيب است كه بر تو وحى مى‏كنيم.

بديهى است كه قصص گذشتگان براى مردم اين زمان غيب است، اما براى خود آنها شهادت است.

ولى در مواردى ديگر قرآن كريم كلمه غيب را به حقايقى اطلاق مى‏كند كه «ناديدنى‏» است.فرق است ميان واقعيتى كه قابل حس و لمس باشد ولى به علت دورى يا مانع، ديده نشود - آنچنانكه اصفهان از كسانى كه در تهران هستند نهان است - و ميان واقعيتهايى كه به علت نامحدودى و غير مادى بودن، قابل احساس به حواس ظاهره نيست و به اين اعتبار نهان است. بديهى است آنجا كه قرآن مؤمنان را توصيف مى‏كند كه به «غيب‏» ايمان دارند، مقصود غيب نسبى نيست، به غيب نسبى همه مردم - اعم از كافر و مؤمن - ايمان و اعتراف دارند.همچنين آنجا كه مى‏فرمايد: «و عنده مفاتح الغيب لا يعلمها الا هو» كه اطلاع بر غيب را منحصر به ذات حق مى‏كند، مقصود غيب مطلق است و با غيب نسبى سازگار نيست.آنجا كه غيب و شهادت با يكديگر ذكر مى‏شوند، مثلا مى‏فرمايد: «عالم الغيب و الشهادة هو الرحمن الرحيم‏» ^( حشر / 22)او داناى نهان و پيداست، او بخشنده و مهربان است، يعنى داناى محسوس و نامحسوس است، باز ناظر به غيب ناديدنى است نه غيب نسبى.

رابطه اين دو جهان(جهان غيب و جهان شهادت)چگونه است؟آيا جهان محسوس مرزى دارد و وراى اين مرز جهان غيب است؟مثلا از اينجا تا پشت بام آسمان، جهان شهادت است و از آن به بعد جهان غيب است؟بديهى است كه اين گونه تصورات، عاميانه است.با اين فرض كه مرزى جسمانى دو جهان را از هم جدا كند، هر دو جا شهادت و هر دو جهان جسمانى و مادى خواهد بود رابطه غيب و شهادت را با تعبيرى مادى و جسمانى نمى‏توان توضيح داد.حد اكثر تعبيرى كه مطلب را به ذهن نزديك كند اين است كه بگوييم شبيه رابطه اصل و فرع يا شخص و سايه است، يعنى اين جهان به منزله انعكاسى از آن جهان است.از قرآن چنين استنباط مى‏شود كه هر چه در اين جهان است «وجود تنزل يافته‏» موجودات جهان ديگر است.

مجموعه آثار، استاد شهيد مرتضى مطهرى  ، جلد دوم صفحه 137  و138

نتیجه گیری کلی از طرح بحث مهدویت

نتیجه
هدف از مقایسه سیر اندیشه و اعتقاد نجات بخشی و تطوّر آن در هر یک از ادیان و همچنین برابری ادیان در اعتقاد به ظهور منجی، بیان این نکته نیست که دینی از دین دیگر در این مسئله خاص متأثر گردیده و یا بر آن تأثیر گذاشته است. آنچه در این پژوهش موردنظر ‌می‌باشد این است که موارد همانند یا مشترک ادیان کنار هم قرار گیرند و این نتیجه کلی به دست آید که اندیشه نجات بخشی و اشاره به موعودی که در پایان جهان خواهد آمد و نظامی منطبق با قوانین الهی و آسمانی خواهد ساخت، در ادیان وجود دارد. اما اینکه این موعود کیست، چه موقع و کجا ظهور خواهد کرد، از جمله مسائل مورد اختلاف ‌می‌باشد.

آنچه مشترک است این است که نجات دهنده آخرالزمان از خاندان نبوت است و دارای همه صفات پسندیده ‌می‌باشد. در همه ادیان نوعی اعجاز در مسائل مربوط به موعود دیده ‌می‌شود. وصف جهان انتظار در ادیان گوناگون الگوی واحدی دارد; جامعه ای است که در زمینه‌های فردی، اجتماعی، سیاسی اقتصادی، علمی و فرهنگی به ابتذال کشیده شده، فساد و تباهی به اوج خود رسیده; آن گاه است که فرج نزدیک است.
همه ادیان با عبارات و شیوه‌های واحدی از ویژگی‌های عصر انتظار یاد کرده اند. سبب این همسانی این است که در همه دوران ها و برای همه مردم، ستم، کینه و جنایت ناپسند بوده است. از این رو، انتظار جامعه ای بدون ظلم و تصور جامعه آرمانی از گذشته‌های دور تاکنون اندیشه بسیاری از دانشمندان و محققان بوده است، به گونه ای که هر یک از آنان طرحی جداگانه برای ایجاد جامعه آرمانی تدوین نموده است. افلاطون (با طرح مدینه فاضله)، فرانسیس بیکن و فارابی از جمله این افراد ‌می‌باشند. طرح این گونه مسائل از سوی دانشمندان گوناگون و ریشه یابی آن در ادیان مختلف مانند مسیحیت، یهود و زرتشت و حتی مسلک هایی همچون برهما و بودا، نشانگر این است که زندگی در یک جامعه آرمانی خالی از ظلم و ستم ریشه در نهاد بشریت دارد.

 اما آنچه تمام این طرح ها را غیر عملی نموده، این است که آن ها واقع بینانه و همراه با ارائه روش نیستند، بلکه فقط یک جامعه آرمانی را به تصویر کشیده اند نه راه و روش رسیدن به آن را. همچنین هدف هایی برای این طرح ها تعیین نشده است تا بدان وسیله اراده و شور و خواست مردم را برانگیزد و آنان را به تغییر اوضاع و احوال موجود مایل گرداند. تنها طرحی که دارای این خصایص ‌می‌باشد اسلام است.

تحقق این جامعه آرمانی در متون دینی ما پیشگویی شده” همه ادیان با عبارات و شیوه‌های واحدی از ویژگی‌های عصر انتظار یاد کرده اند. سبب این همسانی این است که در همه دوران ها و برای همه مردم، ستم، کینه و جنایت ناپسند بوده است.... “

و هدف نهایی جامعه آرمانی این است که انسان ها به کمال حقیقی برسند; کمالی که جز بر اثر خداشناسی، خداپرستی، اطاعت کامل و دقیق از اوامر و نواهی الهی و کسب رضای خداوند و تقرّب به درگاه او حاصل شدنی نیست. جامعه ای که خداوند وعده فرموده است، جامعه ای است که افرادش عقاید، اخلاق و اعمال موافق با تعالیم و احکام اسلامی دارند.

خدای متعال تحقق چنین جامعه ای را وعده فرموده: (وَعَدَاللَّهُ الَّذِینَ آمَنُوا مِنکُمْ وَ عَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَیَسْتَخْلِفَنَّهُم فِی الْأَرْضِ کَمَا اسْتَخْلَفَ الَّذِینَ مِن قَبْلِهِمْ وَلَُیمَکِّنَنَّ لَهُمْ دِینَهُمُ الَّذِی ارْتَضَی لَهُمْ وَلَیُبَدِّلَنَّهُم مِّن بَعْدِ خَوْفِهِمْ أَمْناً یَعْبُدُونَنِی لَا یُشْرِکُونَ بِی شَیْئاً...) (نور: 55); خدای متعال به کسانی از شما که ایمان آورده اند و کارهای شایسته کرده اند وعده داده است که در زمین جانشینشان کند، چنان که کسانی را که پیش از آنان بوده اند جانشین کرد و دینشان را که برای ایشان پسندیده است، به سودشان استوار و پا برجا گرداند و از پی ترسشان امنیت جایگزین کند تا مرا بپرستند و چیزی را با من شریک نسازند...

آنچه این جامعه آرمانی اسلامی را از سایر جوامعی که در طول تاریخ بشر پدیدار شده اند متمایز ‌می‌سازد جهان بینی آن است; زیرا در این جامعه هر فردی به وجود و وحدت آفریننده جهان هستی ایمان دارد و خود را به عنوان موجودی که هستی خود را از او دارد ‌می‌شناسد و معتقد است خدای متعال رب اوست و او عبد خداوند. خداوند قدرت سلطه و جبروت مطلق دارد و انسان باید در برابر او نهایت ضعف، عجز، خضوع و خشوع را داشته باشد و نباید در برابر خدا اظهار عجب و بی نیازی کند. در این جامعه هر فردی موحد و مؤمن است و مهم‌ترین خصیصه جامعه آرمانی یگانه پرستی و نفی شرک و کفر ‌می‌باشد.

در این جامعه هدف آفرینش انسان ها و غرض از همه امور و شئون فردی و اجتماعی زندگی آدمی خداشناسی و ارتباط هر چه نزدیک تر و استوارتر میان خدای متعال و بشر است. در جامعه آرمانی اسلامی هر فردی ‌می‌داند آنچه در اختیار اوست، اعم از جسم و روح، امانت الهی است و باید در حفظ آن بکوشد و در قبال طبیعت دو موضع مهم دارد: یکی، امانت دار بودن و دیگری، خلیفه و جانشینی خدای متعال در روی زمین; ‌می‌کوشد که نعمت‌های الهی در طبیعت از بین نرود و تلاش ‌می‌کند که موجودات طبیعی رشد و کمال یابند و استعدادهایشان به فعلیت برسد و زمین را آباد کنند; چنان که ‌می‌فرماید: او شما را از زمین پدید آورد و آباد کردن آن را به شما سپرد. (هود: 61)

در جامعه آرمانی اسلامی هر فرد همه ارتباطاتش را با سایر افراد بر اساس دو اصل قسط و عدالت و احسان مبتنی ‌می‌سازد هر فردی حقوق و اختیارات و نیز تکالیف و وظایف خود و دیگران را همواره ملحوظ ‌می‌دارد و در مقام عمل رعایت ‌می‌کند. خدای متعال جور و ظلم را علت نابودی جوامع ‌می‌داند.

در جامعه آرمانی همه علوم و معارف و فنون، که به کار بهبود بخشیدن به فعالیت‌های اقتصادی افراد ‌می‌آیند، ترویج ‌می‌گردند.

در این جامعه کسی که بیشترین آگاهی را از تعالیم و احکام اسلامی و قوانین حقوقی اسلامی دارد و خلیفه الهی است و اوضاع و احوال موجود جامعه خود و سایر جوامع و کل جهان را در ابعاد مختلف به خوبی ‌می‌داند، اصول و قوانین الهی را بر جامعه حاکم ‌می‌سازد و بدین وسیله، نظام حقوقی کاملا عادلانه ای تعیین ‌می‌کند و در سایه آن حقوق افراد را معین ساخته و اختلافات را حل و فصل ‌می‌کند; همان گونه که خداوند فرمان داده است: (یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ أَطِیعُواْ اللّهَ وَأَطِیعُواْ الرَّسُولَ وَأُوْلِی الأَمْرِ مِنکُمْ فَإِن تَنَازَعْتُمْ فِی شَیْ فَرُدُّوهُ إِلَی اللّهِ وَالرَّسُولِ...) (نساء: 59)

بنابراین، جامعه آرمانی مجموعه ای از افرد کاملا آگاه مؤمن، متعبّد، متّقی و عادل ‌می‌شود که مصادیق (الَّذِینَ آمَنُواْ وَعَمِلُواْ الصَّالِحَاتِ)هستند; یعنی هم به تعالیم و احکام اسلامی ایمان آورده اند و هم نظام ارزشی و رفتاری این دین مقدس را در زمینه اخلاق و حقوق عملا به کار بسته اند. در چنین جامعه ای ترس و اندوه و فقر معنا نخواهد داشت و آرامش برقرار است. چنین جامعه ای در احادیث وعده داده شده است; آنجا که ‌می‌فرمایند: در زمان حکومت منجی جهان، اگر پیرزنی از مشرق، به مغرب زمین سفر کند کسی او را ناراحت نخواهد کرد و یا برای پرداخت زکات، فقیری را نمی یابند و خداوند هم ایجاد چنین جامعه ای را وعده فرموده است: (الَّذِینَ إِن مَّکَّنَّاهُمْ فِی الْأَرْضِ أَقَامُوا الصَّلَاةَ وَآتَوُا الزَّکَاةَ وَأَمَرُوا بِالْمَعْرُوفِ وَنَهَوْا عَنِ الْمُنکَرِ.)(حج: 41)

این سنت الهی است که در آیات بسیاری از قرآن به آن وعده فرموده است; مانند: (جَاءالْحَقُّ وَ زَهَقَ الْبَاطِلُ إِنَّ الْبَاطِلَ کَانَ زَهُوقاً) (اسراء: 81); حق آمد و باطل از میان رفت که باطل از میان رفتنی است.

خداوند وعده داده است که پیامبران، فرمانبران و پیروان آنان را کمک و یاری کند: (فَإِنَّ حِزْبَ اللّهِ هُمُ الْغَالِبُونَ.)(مائده: 56)

البته همان گونه که در متن مقاله ذکر شد، اندیشه مهدویت و وجود موعود برای اصلاح جهان تنها توسط آیین اسلام طرح نشده است، بلکه بشارتی است که خدای متعال به همه انبیا داده است و تمامی ادیان توحیدی منادی این اندیشه بوده اند وآینده جهان را از آن صالحان خوانده اند و حاکمیت عدالت را بر سراسر گیتی حتمی قلمداد کرده اند و این اندیشه آن قدر در ادیان توحیدی پر رونق و آشکار بوده است که به ادیان غیرتوحیدی نیز رنگ داده و ادیانی که به ظاهر منشأ الهی نداشته اند نیز اعتراف به وجود مصلح جهانی کرده اند، اما اعتقاد به ظهور حضرت مهدی (عج) به عنوان منجی عالم بشریت، باوری است اسلامی که بر اساس کتاب و سنت پدید آمده و همه مسلمانان بر آن اتفاق نظر دارند.

این باورداشت به عنوان اندیشه اسلامی بر پایه قوی‌ترین برهان‌های عقلی و نقلی استوار است و بررسی تاریخ و شواهد بسیار آن بهترین تأیید بر صحت آن به شمار ‌می‌رود و هیچ یک از مسلمانان به انکار در آن نپرداخته و خود پیامبر(صلی الله علیه وآله) اولین پایگاه برای نشر عقیده به مهدویت بین مسلمانان بوده اند. احادیث متواتری نیز در این باب وارد شده اند.

از این رو، ما مسلمانان همچنان که همه خبرهای غیبی خدا و پیامبر(صلی الله علیه وآله) را باور و به فرشتگان خدا و کتاب ها و پیامبران او ایمان داریم و آنچه را که از جزئیات و تفاصیل معاد و بهشت و دوزخ و مانند آن، که جز به وسیله وحی و خبر دادن پیامبر(صلی الله علیه وآله)قابل اثبات نیست به ما خبر داده اند تصدیق ‌می‌کنیم، همین طور به وعده خداوند نیز که آن را در کتابش خطاب به مؤمنان و همه بشریت فرموده ایمان داریم و نسبت به تحقق این وعده الهی در وراثت صالحان و حکومت اسلام و قرآن در تمام جهان تردیدی به خود راه نمی دهیم و از خداوند ‌می‌خواهیم که ما را بر این عقیده و بر تمام مبادی و اصول اسلامی و باورهای اصیل و صحیح پایدار و ثابت قدم بدارد.

 

قیام منجی

الف. در عهدین

در اشعیای نبی ‌می‌گوید: او را بر پادشاهان مسلط ‌می‌گرداند و ایشان را مثل غبار به شمشیر وی و مثل کاه که پراکنده ‌می‌گردد به کمان وی تسلیم خواهد نمود.

در مزمور ‌می‌گوید: شمشیر خود را بر ران خود ببند; یعنی جلال کبریایی خویش را، و به کبریایی خود سوار شده غالب شو به جهت راستی و حلم و عدالت، به تیرهای تو امت ها زیر تو ‌می‌افتند و به دل دشمنان پادشاه فرو ‌می‌رود.
در جای دیگر ‌می‌گوید: زحمات مرد صالح بسیار است، اما خداوند او را از همه آن ها خواهد رهانید و از دشمنان مرد صالح مؤاخذه خواهد شد.

در انجیل لوقا ‌می‌گوید: تا انتقام خون جمیع انبیا که از بنای عالم ریخته شده از این طبقه گرفته شود.

ب. در اسلام

در انقلاب حضرت مهدی (عج) دو مرحله وجود دارد: مرحله اول مبارزه با فساد و تحقق انقلاب و مرحله دوم تثبیت و استقرار حکومت حق و عدالت. طبق مدارک قطعی، شیعیان معتقدند که سرانجام اداره امور جهان در دست صالح‌ترین افراد بشر قرار خواهد گرفت. او قیام خود را از کنار خانه خدا آغاز ‌می‌کند و همزمان با ظهورش جبرئیل ندا بر ‌می‌آورد: «ینادی مناد من السماء باسم القائم فیسمع ما بین المشرق الی المغرب فلا یبقی راقدً الّا قام و لا قائمُ الا قعد و لا قاعداً الا قام علی رجلیه من ذالک الصوت و هو صَوت جبرائیل الامین»;     منادی از آسمان به نام قائم ندا ‌می‌کند و مابین مشرق و مغرب ‌می‌شنوند و خوابیده ای نمی ماند، مگر اینکه ‌می‌ایستد; ایستاده ای نمی ماند مگر اینکه ‌می‌نشیند و نشسته ای که بر پا ‌می‌خیزد از این آواز، و این صدای جبرئیل است.

این ندا برای عاشقان حق و راه یافتگان وادی معرفت ندای آشنا و جان بخش است; فریاد آزادی از دردها و نوید رهایی از ستم در آن نهفته است; ندای امام است که در نخستین خطابه خود مردم را به پیروی از قرآن و رسول خدا فرا ‌می‌خواند. این مصلح از دودمان پیامبر و از نسل امیرالمؤمنین(علیه السلام) و فاطمه زهرا(علیها السلام) خواهد بود و به مقتضای حدیث معروف «یملأُ الارض قسطاً و عدلا کما مُلأَت ظُلماً و جوراً» عمل خواهد نمود

در منظر تشیع احاطه امام نمودار احاطه خداوند است.

علم و قدرت حق، همه عالم را فرا گرفته است و مظهر اسم محیط در خارج امام معصوم است که علم و قدرتش بر همه موجودات احاطه دارد. هر نفسی از نفوس بشری به هر اقتداری که باشد محاط آن بزرگوار است و هیچ کس جز خداوند بر آن گرامی احاطه ندارد او نمونه ای از احاطه علم و قدرت حق تعالی بر همه موجودات است; زیرا که امام از خودش چیزی ندارد و عبد و مملوک خداست. خداوند به او قدرتی در تصرف نفوس داده که تمام امور برایش سهل و آسان است. قدرت خدایی که همراه حضرت صاحب الزمان (عج) است، همان قدرت فوق طبیعی است. ایشان با نیروی الهی بر طاغیان زمان خویش مسلط خواهند گشت، ولی کسی را مجبور به ایمان آوردن به ولایت و امامت خود نمی فرمایند، بلکه مردم با کمال شوق اطاعتش را ‌می‌پذیرند.

خلاصه روش تحقیق

بسمه تعالی

خلاصۀ روش تحقیق

الف ) مراحل تحقیق:

 برای انجام تحقیق ابتدا باید مراحل زیر را طی کرد:

1 – تنظیم  طرح تحقیق که خود شامل قسمت های زیر می باشد:

1 – تعیین موضوع تحقیق -  2 – اثبات ضرورت تحقیق – 3 – مشخص کردن پیشینۀتحقیق – 4 – تنظیم سؤالات تحقیق – 5 – معین کردن پیش فرض های تحقیق – 6 – ارایۀ فرضیه های تحقیق – 7 – انتخاب روش تحقیق .

2 – جمع آوری اطلاعات: 1 – منبع یابی  -  2 – مطالعه – 3 – فیش برداری

3 – نگارش تحقیق: 1 – تنظیم فیش ها  -  2 – تهیۀ پیش نویس  - 3 – ویراستاری – 4 – تنظیم متن نهائی

در ذیل موارد فوق را مختصر شرح می دهیم:

1 – طرح تحقیق

 : که خود شامل  7  مورد می شود . مطالب تنظیم شده در این قسمت  در مقدمۀ  تحقیق به کار گرفته می شود.

1 -  موضوع تحقیق: اولین قدم در هر تحقیق انتخاب موضوع می باشد . بدون این انتخاب تلاش های محقق پراکنده و بی ثمر است .موضوع باید با توجه به وقت ، امکانات ، توانائی ها ، علایق و نیازها انتخاب شود.یعنی جوابگوی پرسش های او باشد.مثلاً در درس اندیشه 2 موضوع معجزه انتخاب می گردد.

2 – ضرورت تحقیق ::در این قسمت ضرورت بررسی موضوع تحقیق بیان می گردد. محقق باید ابتدا هدف خود از پرداختن به این موضوع را جنان تشریح و  تفهیم کند که به اهمیت آن بیافزاید. به عنوان مثال : از آنجائی که معجزه برای تشخیص پیامبر واقعی از مدعیان دروغین لازم است و اهمیت پیامبر نیز در هدایت انسان ها بر کسی پوشیده نیست ، بر آن شدیم در بارۀ این مهم تحقیقی کامل و جامع انجام دهیم تا مورد استفادۀ ایندگان قرار گیرد.

3 - مشخص کردن پیشینۀتحقیق: ممکن است افرادی قبلاً  موضوع مورد تحقیق ما را بررسی کرده باشند .باید ابتدا آ تحقیقات را بررسی کنیم و نقاط ضعف و کاستی های هر یک را مشخص کنیم تا برای طرح مجدد آن توسط خود جائی باز کنیم و کار خود را برجسته کرده ، لازم و مهم جلوه دهیم.

مثلاً در مورد موضوع معجزه باید چنین نوشت : کتاب های متعددی از جمله کتاب های کلامیی مثل تجرید الاعتقاد از خواجه نصیرالدین طوسی و شرح های آن ، تفاسیر قرآن مجید  ، .... به این موضوع پرداخته اند اما همه بطور مختصر و در ضمن موضوعات دیگر می باشد ما بر آن شدیم تا در تحقیقی جامع و مانع مفصل به آن بپردازیم.

4 - سؤالات تحقیق: مجموع سؤالاتی در بارۀ موضوع تحقیق می باشد .یعنی باید بیان کنیم به دنبال پاسخگوئی به جه سؤالاتی هستیم و پرده از چه ابهاماتی بر می داریم .تنظیم سؤالات در این قسمت می تواند در تهیۀ فهرست مطالب به ما کمک کند .محقق باید در طول تحقیق به پاسخگوئی به آن سؤالات بپردازد.مثلاً : 1 – معجزه چیست؟ 2 – انواع آن کدام است؟ 3 – از چه کسانی صادر می شود ؟ ...

5 - معین کردن پیش فرض های تحقیق: از آنجا که یک محقق نمی تواند در یک تحقیق همۀ مسایل را اثبات کند مسلماً باید مبانیی را  قبول داشته باشد و به اصطلاح پیش فرض بگیرد تا مجال بیشتری برای تحقیقدر موضوع خود را داشته باشد. مثلاً :ما معتقدیمکه خداوند برای هدایت انسان ها پیامبرانی را فرستاده است ( اصل نبوت)

6 – ارایۀ فرضیه های تحقیق : مهمترین قسمت هر تحقیق نظریه پردازی در بارۀ موضوع آن است. با طرح فرضیه های نو و بدیع است که می توان تحقیق مبتکرانه انجام داد هر تحقیق می تواند شامل یک ، دو و یا بیشتر فرضیه باشد .محقق در طول تحقیق به رد یا اثبات فرضیه ها می پردازد. مثلاً فرض می گیریم که معجزه اصلاً علت طبیعی ندارد.

7 – روش تحقیق : برای انجام تحقیق روش های مختلفی وجود دارد که بعضی عبارتند از :   روش کتابخانه ای  -  روش میدانی – روش  تاریخی – روش تحقیق پس از وقوع -  روش تجربی -  ....مثلاً در موضوع معجزه  روش کتابخانه ای انتخاب شده است.

2 – جمع آوری اطلاعات

1 – منبع یابی : در روش کتابخانه ای برای جمع آوری اطلاعات، ابتدا باید منابع و کتب مربوط به موضوع تحقیق را شناسائی کرد.برای این کار می توان از نام کتاب ، فهرست مطالب کتاب ، کلید واژه ها و ... استفاده کرد.

2 – مطالعۀ منابع : در مطالعه باید اصولی را رعایت کرد که مهمترین اصول آن عبارتند از: 1 – حرکت از پرسش آغازین . 2 – گزینشی عمل کردن . 3 – انتخاب آثاری که مؤلف آنها موضوع را تحلیل و تفسیر کرده است. 4 – انتخاب کتبی که نگرش های گوناگونی در بارۀ موضوع دارند.  5 – تقسیم وقت خود با فاصله های منظم میان تفکر شخصی و تبادل نظر با دیگران و اشخاص صاحب تجربه .

3 – فیش برداری :از آنجا که منابع تحقیق همیشه در اختیار ما نمی باشند و برای هر مطلب باید جای مناسبی پیدا کرد ، ابتدا مطالب انتخاب شده را روی برگه های کوچکی که فیش نامیده می شوند ثبت می کنیم . هر فیش دو قسمت دارد : 1 – سربرگ فیش . که اطلاعات مربوط به منبع مورد استفاده وموضوع فیش  روی آن نوشته می شود. 2 – قسمت زیر سربرگ که  مخصوص نوشتن مطالب می باشد.مثلاً:

موضوع اصلی:   معجزه                                نام کتاب: کشف المراد      

موضوع فرعی: یک نمونه معجزه                  نام مؤلف: علامه حلی

موضوع جزئی: معجزه پیامبر اسلام               صفحه : 496

جوشیدن آب از میان انگشتان پیامبر (ص) پس از برگشتن از غزوۀ تبوک.(خلاصه)

* مشخص کردن موضوع فرعی و جزئی کمک زیادی در تنظیم مطالب به محقق می کند.

* مطالب را می توان  بطور عین مطلب ( مستقیم) ، خلاصه و یا ترجمه در فیش نوشت. که باید نوع برداشت را معین کرد .

* درهر فیش باید فقط مطالب مربوط به یک موضوع جزئی را نوشت.

3 – نگارش

1 – تنظیم فیش ها : پس از اتمام کار فیش برداری قدم اول در نگارش ، مرتب کردن آنها بر اساس موضوعات فرعی و جزئی است .فیش هائی که موضوع فرعی آنها یکی است را در یک« بخش» قرار می دهیم سپس از بین آنها نیز فیش هائی که موضوع جزئی آنها یکی است را در یک « فصل » قرار می دهیم.پس از آن فیش های هر فصل را بر اساس سؤالات تحقیق مرتب می کنیم و به آن نظم منطقی می دهیم.

2 – تهیۀ پیش نویس: در این مرحله با توجه به سؤالات تحقیق پس از پاسخ به سؤال مورد نظر از فیش ها به عنوان شاهد صدق فرضیات تحقیق و یا به عنوان شرح مطلب کمک می گیریم.در این مرحله رعایت چند نکته ضروری است.1 – فقط یک روی برگه نوشته شود تا جابجائی احتمالی مطالب آسان باشد.2 – هر فیش که از مطالب آن استفاده می شود، مشخصات سر برگ فیش ( نام نویسنده، نام کتاب ، شمارۀ صفحه ...)در پاورقی ذکر گردد.پس از ثبت مطلب شماره ای به آن داده و همان شماره را در پاورقی نیز ثبت می کنیم.3 – برداشت های مستقیم از فیش را داخل گیومه «    »  قرار دهیم. 4 – حتماً از نظرات خود و فرضیه های تحقیق استفده گردد تا کار تحقیقی ردیف کردن فیش ها نباشد.

3 – ویراستاری:پس از اتمام تحقیق یکبار ایگر از ابتدا تا انتها مطالب را با دقت مطالعه می کنیم و اشکالات دستوری و املائی آن را بر طرف می کنیم.اگر جای مطلبی نا مناسب بود آن را جابجا کرده در محل مناسب قرار دهیم.

4 - پاکنویس یا تایپ مطالب : پس از اتمام غلط گیری تحقیق را با خط خوانا پاکنویس کرده یا آن را تایپ می کنیم.

ب) اجزای تحقیق به ترتیب قرارگیری:1 – جلد تحقیق ( که دارای موضوع تحقیق و طرح مربوط به موضوع نام محقق می باشد.) 2 – صفحۀ بسمله . 3- صفحۀ عنوان (نام دانشگاه ، نام محقق ، نام واحد درسی ، تاریخ اتمام  ، نام استاد) 4 – صفحۀ تقدیم. 5 – صفحۀ تشکر. 6 – فهرست مطالب . 7 – متن تحقیق . 8 – فهرست منابع -

 تهیه و تنظیم : یزدان پناه -  موفق و پیروز باشید.7/7/88

موضوع تحقیق

بسمه تعالی

باسلام و تبریک سال تحصیلی جدید و آرزوی موفقیت برای تمامی دانشجویان  از دانشجویان عزیزم تقاضا دارم پس از مطالعه همه موضوعات تحقیق و در نظر گرفتن منابع تحقیق موضوع منتخب خود را به شکل خصوصی ارسال نمایند. موفق باشید

موضوعات تحقیقی واحد اندیشه اسلامی 2

ردیف	نام موضوع	نام دانشجو	ردیف	نام موضوع	نام دانشجو
1	ضرورت نیاز به دین
2	نبوت در قرآن
3	دلایل نیاز به پیامبر
4	ویژگی های پیامبر
5	نقش های مهم پیامبر
6	جنگهای پیامبر
7	معراج پیامبر
8	ماهیت وحی
9	نزول قرآن
10	اعجاز قرآن
11	ماهیت معجزه
12	معجزه و قانون علیت
13	کثرت گرائی در ادیان
14	رابطه علم و دین
15	رابطه عقل و دین
16	دلایل نیاز به امام
17	امامت در قرآن
18	نقش های مهم امام
19	ویژگی های مهم امام
20	عنصرسیاست در زندگی امامان شیعه
21	بررسی حدیث غدیر
22	مهدویت در اسلام
23	منجی در ادیان دیگر
24	ولایت فقیه
25	ولایت مطلقه فقیه
26	مرجعیت علمای دینی
27	در باره رجعت

 

ویژگی یاران حضرت

ویژگی یاران حضرت

الف. در عهدین

برای یاران مهدی (عج) ویژگی خاصی بیان شده است.

در اشعیای نبی ‌می‌گوید: علمی به جهت امت‌های بعد بر پا خواهد کرد و از اقصای زمین برای ایشان صفیر خواهد زد و ایشان تعجیل نموده، به زودی خواهند آمد و در میان ایشان احدی خسته و لغزش خورنده نخواهد بود و احدی نه پلکی خواهد زد و نه خواهد خوابید و کمربند احدی از ایشان باز نشده، دوال نعلین احدی گسیخته نخواهد شد که تیرهای ایشان تیز و تمامی کمان‌های ایشان زده شده است، ایشان مثل شیر ماده و مانند شیران ژیان غرش خواهند کرد.

در دانیال نبی ‌می‌گوید: در ایام این پادشاهان خدای آسمان ها سلطنتی را که تا به ابد زایل نشود برپا خواهد نمود.
در مزمور ‌می‌گوید: چشمان خداوند به سوی صالحان است. چون صالحان فریاد برآورند خداوند آن ها را شنیده و ایشان را از تنگی‌های ایشان رهایی بخشد.

در اشعیای نبی ‌می‌گوید: ای رسولان تیزرو بروید نزد امت بلندقامت و براق نزد قومی که از ابتدایش تاکنون مهیب بوده اند، یعنی امت زور آورنده و پایمال کننده.

در جای دیگر ‌می‌گوید: دروازه را بگشایید تا امت عادل که امانت را نگه ‌می‌دارند داخل شوند، طریق راستان استقامت است.

همچنین در فرازی دیگر ‌می‌گوید: اینک بعضی از جای دور خواهند آمد و بعضی از شمال و از مغرب; ای آسمان ها ترنم کنید و ای زمین وجد نما و ای کوه ها آواز شادمانی دهید; زیرا خداوند قوم خود را تسلّی ‌می‌دهد.

ب. از نظر قرآن

قرآن کریم ‌می‌فرماید: (بَعَثْنَا عَلَیْکُمْ عِبَاداً لَّنَا أُوْلِی بَأْس شَدِید) (اسراء: 5); بندگانی از خود را که دارای قوت و نیرومندی شگرفی هستند به سوی شما ‌می‌فرستیم.

در تفسیر نورالثقلین پیرامون تفسیر آیه شریفه از امام صادق(علیه السلام) نقل شده که فرمود: آنان کسانی هستند که خداوند - تبارک و تعالی - پیش از ظهور قائم (عج) آن ها را برمی انگیزد و آنان دشمنی از آل پیامبر(صلی الله علیه وآله) فرا نمی خوانند، مگر اینکه او را به قتل برسانند.

در روایات اسلامی در مورد تعداد یاران حضرت و نیز شباهت آن ها به اصحاب پیامبر(صلی الله علیه وآله) و مسائل دیگر سخن رفته است. در اینجا به یک ویژگی آن ها اشاره ‌می‌شود:

یاران امام (عج) از تمام سرزمین‌های اسلام و از دورترین کرانه‌های گیتی و از نقاط پراکنده گردهم ‌می‌آیند.
از منظر اسلام، یاران مهدی افرادی هستند که خداوند آنان را با عباراتی مانند «عبادی و عباداً لَنا»، وصف نموده است و یاری آنان را با عباراتی مانند: «اَیَّدنا المؤمِنینَ» تضمین نموده است، همان گونه که پیروزی اصحاب پیامبر(صلی الله علیه وآله) را در جنگ بدر توسط ملائکه وعده فرموده بود.

در کتب عهدین نیز به چگونگی غلبه منجی بر سراسر جهان اشاراتی شده است.

بهار تعلیم و تربیت

بسمه تعالی 

                                                          معلم و آینه

                                             

صبحدم گفت با من آیینه                            که نشستی  و مهرگان آمد

غارت حسن بی کرانت را                                 دم افسردۀ خزان آمد

گفتمش عاشقان دلبندم                                 همچنان در انتظار منند

تا ستایشگران کوچک من                                دست در گردنم در آویزند
 

با شتابی که سوی من آیند                              با دل و جان من در آمیزند

خوبرویان و دل ربایان را                                  گر به عمری بهار یک بار است

باغ شاداب و پر شکوفۀ من                            از نهالان تازه سرشار است

بی گمان هر نهال کوچک من                               روزگاری به بار بنشیند

هر نهالم که بارور گردد                                       در برم صد بهار بنشیند

با من افسردن و خموشی نیست                        من بهارم ، بهار جاویدم

دست من راه اهرمن بندد                                   من سروش بهشت امیدم

سوختم گر به شاهراه امید                                 پرتو افشان صبح فردایم

هر پیروزی هست و بهروزی                         آن میان بی نشان میدانم

اینک ای دل سیاه ظاهر بین                         گر به چشم تو خوبروی نیم

سر بلندم که از گذشت زمان                       مو سپید سیاه روی نیم

 

بهار تعلیم و تربیت بر همۀ معلمان و دانش آموزان مبارک باد

زمان ظهور

 عید سعید فطر بر روزه داران مومن مبارک باد

                              

زمان ظهور

الف. در عهدین

برای ظهور مسیح و قیام او تاریخ مشخصی وجود ندارد و جز خدا هیچ کس از تاریخ آن با خبر نیست.

در انجیل متی ‌می‌گوید: شاگردانش به او گفتند: به ما بگو که این امور کی واقع ‌می‌شود؟ عیسی در پاسخ ایشان گفت: زینهار کسی شما را گمراه نکند! جنگ ها و اخبار جنگ ها را خواهید شنید. زینهار مضطرب نشوید; زیرا که وقوع این همه لازم است. لیکن انتها هنوز نیست; زیرا قومی با قومی و مملکتی با مملکتی مقاومت خواهند نمود و قحطی ها و وباها و زلزله ها در جای ها پدید آید. آن گاه شما را به مصیبت سپرده، خواهند کشت. همچنان که برق از مشرق ساطع شده تا به مغرب ظاهر ‌می‌شود، ظهور پسر انسان نیز چنین خواهد شد. چنان که ایام نوح بود ظهور پسر انسان نیز چنین خواهد شد. در زمانی که گمان مبرید پسر انسان ‌می‌آید، هر آینه آقای آن غلام ‌می‌آید، روزی که منتظر نباشند و در ساعتی که ندانند.

در جای ‌می‌گوید: پس بیدار باشید; زیرا که آن روز و ساعت را نمی دانید.

و باز در فرازی دیگر ‌می‌گوید: اما از آن روز و ساعت هیچ کس اطلاع ندارد حتی ملائکه آسمان جز پدر من و بس.
هرچند برای ظهور روز و ساعت مشخصی یاد نشده است و قیام مسیح ناگهانی دانسته شده است، اما نشانه هایی مبهم و گاهی مشهود نیز در متون آمده است. نشانه‌های عمده ظهور مسیح را به طور خلاصه ‌می‌توان تحت دو عنوان ذیل آورد:

1. ظهور مسیح با ذلّت قوم یهود بستگی دارد;

2. ظهور هنگام رقابت دولت ها با یکدیگر خواهد بود.

ب. از نظر روایات

در روایات، وقایع و حوادث انتظار به شکل‌های گوناگون بیان شده اند. برخی از آن ها به علاماتی اشاره ‌می‌کنند که وجودشان حتمی است و برخی دیگر به علایم غیرحتمی. بدین گونه، روایات راه هرگونه انزوا را بسته و ایجاد تحرک ‌می‌کنند

در جوامع روایی شیعی و سنی از امور متعددی به عنوان علایم ظهور یاد شده است که نشانه‌های آن را ‌می‌توان از زوایای مختلف نگریست; برای مثال، از لحاظ پیوستگی و گسستگی نسبت به ظهور، علایم منفصل و متصل، علایم پیش از ظهور و علایم مقارن ظهور، حوادث خارق العاده و اوضاع عمومی جوامع بشری و علایم حتمی و علایم غیرحتمی

آنچه مسلّم است زمان قیام حضرت مهدی (عج) مشخص نیست و کسانی که برای آن وقت معین ‌می‌کنند دروغگویند.
از امام صادق(علیه السلام) پرسیدند: آیا برای ظهور مهدی (عج) وقت معینی هست که خلایق بدانند؟ فرمود: «حاشا، وقت ظهورش ساعتی است که خدای متعال در کتاب خود فرموده: (یَسْأَلُونَکَ عَنِ السَّاعَةِ أَیَّانَ مُرْسَاهَا قُلْ إِنَّمَا عِلْمُهَا عِندَ رَبِّی...)(اعراف:

” در کتب مقدس، چنان که بیان شد، به ایجاد وحدت کلی در جهان اشاراتی شده است. در اسلام، این مسئله به طور خاص مورد توجه قرار گرفته است; که در نهایت، حکومت جهان دارای وحدت معنوی و صوری خواهد شد. ... “ 187; اما ظهور فرج با خداست و وقت گذاران دروغگویند.»

از بررسی مجموع روایات چنین به دست ‌می‌آید که قیام هنگامی واقع ‌می‌شود که مردم تشنه پذیرش حقیقت و خواستار قیام مصلح و منجی باشند و این زمانی است که حکومت‌های ستمگر جوامع را به استثمار کشیده و جنگ‌های خانمان سوز مردم را به تنگ آورده باشد; زمانی که بشر آمادگی کامل برای حکومت خدایی و قوانین و اصول آن را داشته باشد و این آمادگی است که به حضرت نیرو ‌می‌دهد تا آنچه که هیچ مصلحی به انجامش موفق نشد انجام دهد

وارثان زمین

 

  الف. در عهدین

در مزمور ‌می‌گوید: صالحان وارث زمین خواهند بود و در آن تا ابد سکونت خواهند نمود.

در اشعیاء نبی ‌می‌گوید: تو را حفظ نموده، عهد قوم خواهم ساخت تا زمین را معمور سازی و نصیب‌های خراب شده را تقسیم نمایی.

همچنین در جای دیگر ‌می‌گوید: اینک بنده من، که من او را دستگیری نمودم و برگزیده من که جانم از او خشنود است، من روح خود را بر او ‌می‌نهم تا انصاف را بر امت ها صادر سازد. او ضعیف نخواهد گردید و منکسر نخواهد شد.

نتایج:

1. صالحان زمین را به ارث ‌می‌برند و در نهایت، خداوند آن ها را غالب خواهد فرمود;

2. حفاظت منجی به دست خداست;

3. آبادانی حقیقی زمین به دست منجی خواهد بود;

4. منجی شکست ناپذیر است.

از نظر اسلام همان گونه که کلمه توحید در آغاز ظهور اسلام به سرعت پیشرفت کرد، و بر همه صداها غالب گردید و اسلامی که در ابتدا منحصر به وجود مبارک پیامبر(صلی الله علیه وآله) و امیرالمؤمنین(علیه السلام)و خدیجه(علیها السلام)بود به جایی رسید که قدرت‌های بزرگ را در هم شکست و مردم خسته از ظلم و تشنه عدالت گروه گروه، گرد وجود نورانی پیامبر(صلی الله علیه وآله)حلقه زدند و او و دینش رامنجی خودیافتند، درآخرالزمان نیزهمان گونه خواهد شد.

  ب. از دیدگاه قرآن

خداوند متعال در قرآن ‌می‌فرماید: (وَ نُرِیدُ أَن نَّمُنَّ عَلَی الَّذِینَ اسْتُضْعِفُوا فِی الْأَرْضِ وَنَجْعَلَهُمْ أَئِمَّةً وَنَجْعَلَهُمُ الْوَارِثِینَ)(قصص: 5); و ما اراده کردیم که بر مستضعفان منت نهاده و آن ها را پیشوایان حق نهاده و وارث زمین گردانیم.
آیه مزبور امیددهنده به همه انسان‌های آزاده عالم است; زیرا وعده خداوند و اراده حضرت حق به صورت یک قانون کلی و در شکل فعل مضارع و مستمر بیان شده است تا کسی تصور نکند این وعده اختصاص به مستضعفان زمان‌های گذشته از جمله بنی اسرائیل داشته است.

آیه شریفه چهار نکته را بیان ‌می‌کند:

1. ما ‌می‌خواهیم آن ها را مشمول نعمت‌های خود کنیم;

2. آن ها را پیشوایان خلق قرار دهیم;

3. آن ها را وارثان حکومت جبّاران قرار دهیم;

4. حکومت قوی و پا برجا به آن ها ‌می‌دهیم.

با تصور موضوعات ذکر شده، ‌می‌توان نمونه گسترده و بارز اراده حضرت حق را ایجاد حکومت حق و عدالت در تمام کره زمین، توسط امام زمان (عج) دانست.

همچنین در ذیل این آیه شریفه احادیثی از معصومان(علیهم السلام)ذکر شده است. از جمله در معانی الاخبار به سند خود از محمدبن سنان از مفضل بن عمر روایت کرده که گفت: از امام صادق(علیه السلام) شنیدم که فرمود: رسول خدا(صلی الله علیه وآله) نگاهی به امیرالمؤمنین(علیه السلام) و امام حسن و امام حسین(علیهما السلام) کرد و گریست و فرمود: شما بعد از من مستضعف خواهید شد. مفضل ‌می‌گوید: عرضه داشتم: معنای این کلام رسول خدا(صلی الله علیه وآله)چیست؟ امام صادق(علیه السلام) فرمود: معنایش این است که مقصود از آیه(وَ نُرِیدُ أَن نَّمُنَّ عَلَی الَّذِینَ اسْتُضْعِفُوا فِی الْأَرْضِ وَنَجْعَلَهُمْ أَئِمَّةً وَنَجْعَلَهُمُ الْوَارِثِینَ) شمایید و به حکم این آیه شما پیشوایان این امت هستید بعد از من، و این پیشوایی بعد از من تا روز قیامت ادامه خواهد داشت.

برای زمان ظهور نیز شباهت هایی وجود دارد; از جمله ناگهانی بودن ظهور.

 (...ادامه دارد)

مناجات شبهای قدر

امشب خدا بگشوده درهای سما را

پیوسته می خواند به خود اهل دعا را

گر پهن کردی ساعتی سجاده ات را

یاد آر یاران را وبرگو نام ما را !

ای کاش علی شویم و عالی باشیم

همسفره کاسه سفالی باشیم

چون سکه بدست کودکی برق زنیم

نان آور سفره های خالی باشیم !

می شود این رمضان موعد فردا باشد ؟

آخرین ماه صیام غم آقا باشد ؟

می شود در شب قدرش به جهان مژده دهند

که همین سال ظهور گل زهرا باشد ؟!

مارا ز دعا کاش فراموش نسازند

رندان سحرخیز که صاحب نفسانند!